Úr fræðum Rudolfs Steiner

Það sem Rudólf Steiner sagði um mjólk

Um Rudolf Steiner

Rudolf Steiner var austurrískur guðspekingur. Hann fæddist árið 1861 og dó árið 1925. Hann var frá unga aldri mjög andlega þenkjandi og lét þau málefni mjög til sín taka. Eftir að hafa verið virkur í guðspekihreyfingunni í hinum þýskumælandi heimi stofnaði hann sína eigin hreyfingu upp úr aldamótunum. Djúpur ágreiningur kom fram milli Steiners og guðspekihreyfingarinnar til ýmissa mála og því klauf hann guðspekihreyfinguna og stofnaði antroposofiska félagið.

Kenningar Steiners byggjast á því sem á íslensku kallast mannspeki og fjallar um tengsl manna við guðdóminn. Einn liður í þessari kenningu er náttúruleg ræktun jarðar. Annað atriði í kenningum Steiners er uppeldisfræðin, sem stunduð er í svo kölluðum Steinerskólum, sem einnig eru kallaðir Waldorfskólar. Þar er mikil áhersla lögð á listsköpun með það að markmiði að þroska tilfinningalíf og sjálfstraust nemenda. Sólheimar í Grímsnesi voru stofnaðir út frá hugmyndafræði Steiners enda er sterk hefð fyrir því innan mannspekihreyfingarinnar að annast kennslu þroskaheftra. Og það er gaman að geta sagt frá því að Sólheimar eru elsta heimili sinnar tegundar á Norðurlöndum, en Sesselja Sigmundsdóttir hóf starfsemina þar árið 1930.

Annars barst þessi starfsemi ekki til Norðurlanda fyrr en eftir að nasistar komust til valda í Þýskalandi 1933. Þá hraktist hún undan þeim norður á bóginn. En það er ógerlegt að gera grein fyrir kenningum Steiners í stuttu máli. Steiner kom víða við. Fyrir utan jarðrækt og uppeldisfræði fjallar hann meðal annars um læknisfræði og lyfjafræði.

Það sem Rudolf Steiner sagði um mjólk.

"Ef við lítum til baka svo langt sem kostur er og nokkur merki finnast, um það bil til hins fornindverska menningarskeiðs, sem kom á efiir syndaflóðinu mikla, sem sagt er frá í ýmsum þjóðsögum, sem sagt til fyrsta menningarskeiðsins er sögur fara af og varðveittar eru í Vedaritunum, þótt þau séu skrásett síðar og einnig í öðrum helgiritum, þá getum við fundið sitthvað áhugavert í sambandi við næringu. Þessi forna þjóð hafði dýr, sem gáfu þeim mjólk, er þeir nærðust á."

"Mjólkin er ótvírætt elsta næring mannsins. Hún er framleiðsla lifandi veru með sál og verður til í tengslum við æxlun.Æxlun stjórnast af hrynjandi mánans og þar af leiðir að jafnvel mjólkin er tengd mánanum. Hún inniheldur allt sem vaxandi lífvera þarfnast, hún er fullkomin næring, fljótandi samsetning eggjahvítu, fitu, kolvetna og steinefna. Svo sem fræið inniheldur hún hornsteina náttúruríkjanna,dýranna, jurtanna, og steinanna.

"Mjólk er það efni sem stendur manninum næst. Þess vegna hæfir hún ungbörnum best, auðmeltasta næringin. Það verður samt að taka tillit til þess að nýmjólk verður lakari gegnum gerilsneyðingu og enn meir við suðu, og verður þar með tormeltari. Jafnvel tiltölulega óveruleg meðhöndlun skaðar gæði mjólkurinnar. Prófessor Mayoth í Munchen hefur sýnt fram á að jafnvel nokkurra tíma geymsla í ísskáp breytir eiginleikum mjólkurinnar sem getur valdið truflun á gerjunarferli í þörmum. Í venjulegum tilvikum verður mjólk og mjólkurafurðir samt áfram mikilsverð næring. Mjólk gefur mikilsverða orku, sem gefa þeim er nærist öðru fremur á mjólk tækifæri til að vera læknandi á náunga sína. Í hinum fornu launhelgum leit læknirinn á mjólkina sem hjálparmeðal fyrir þann lækningarmátt er hann réð yfir. Mjólk ber manninn til jarðarinnar, og gefur honum reynslu af mannkyninu sem heild"

"Mjólkin byggir upp efnislíkamann sem bústað fyrir sál og anda, hún ber okkur til jarðarinnar og gefur okkur reynslu af mannkyninu sem heild. Sem hluti af mannkyninu öndum við að okkur andrúmslofti sem er öllum sameiginlegt, og í undirmeðvitundinni má þetta vera ævaforn minning um hina sameiginlegu alheims-jarðnesku mjólk, er kemur okkur mönnunum til að finna til félgslegra tengsla manna á milli. Mjólkin undirbýr manninn til að vera jarðnesk vera, hún ber hann mót hinum jarðnesku skilyrðum, gerir hann að meðborgara á jörðinni, en kemur ekki í veg fyrir að hann tilheyri öllu sólkerfinu.

Að sleppa mjólkinni hefði í för með sér að hneigjast að því að leita í burtu frá jörðinni. Við myndum glata sambandinu við það mannlega sem á sér stað á jörðinni. Til að við verðum ekki svífandi, framandi mannlegum tilfinningum, og viðleitni mannsins á jörðinni, þá er gott að við sem jarðarbúar tengjum okkur með mjólkurneyslu, jafnvel sem fullorðnir."

Efnið á þessari síðu er tekið úr bókinni Næringarfræði, Maðurinn og ríki náttúrunnar eftir R. Hauscha í þýðingu Guðfinns Jakobssonar.

Formáli Heimild: Þórður Halldórsson viðtal í mbl 25. feb 2001